SACRE CUISINE

OVER ETEN EN CHRISTELIJKE FEESTEN

 

 

 

MARIA LICHTMIS - 2 Februari

 

  

Maria Lichtmis is een Katholiek feest waarop de gelovigen kaarsen tijdens de mis laten zegenen, zodat de harten van de mensen tot God gericht zullen zijn, wanneer deze kaarsen vervolgens weer thuis worden aangestoken. Ook wordt er een lichtprocessie gehouden. Overigens zijn er ook lokale gebruiken, waarbij wat kaarsvet van de gezegende kaarsen mee gaat in de kist van een overledene, of kaarsvet vermengd werd met het nieuwe graan dat werd gezaaid. Hier komt dus de term ‘Lichtmis’ vandaan.  Dit is weer de kerstening van een Romeins feest, de Amburbale, waarop men in de nacht in Rome met fakkels op zoek ging naar Ceres, de godin van het graan. Zij was namelijk kwijt omdat zij zelf op zoek was naar haar dochter Proserpina, die geschaakt was door Hades, de God van de onderwereld. Immers, zonder deze godin – zo dacht men toen – kon de lente niet terugkeren.

Maar waar hoort Maria bij dit alles? Welnu, de officiele naam van het feest is de Opdracht van Christus in de Tempel. Op die dag namelijk – 40 dagen na de geboorte van Christus - diende de moeder (Maria) met haar pasgeboren zoon naar de Tempel te gaan om een Joods reinigingsritueel te ondergaan en daarbij twee duiven te offeren. Tegelijkertijd werd de zoon voor het eerst getoond in de Tempel.  In Lucas 2 staat dat daar toen ook Simeon aanwezig was, die een openbaring had gehad dat Jezus het stralende licht is. Het thema van deze dag is dus de openbaring van Christus als licht dat voor alle volkeren straalt.

Op deze dag eet men traditioneel pannenkoeken. Ze symboliseren de zon met hun ronde vorm en gelige kleur. Ze werden waarschijnlijk al gegeten in Rome. Een andere verklaring is dat vroeger de meeste jaarcontracten met huishoudelijke hulpen op Maria Lichtmis ingingen. Op die dag vonden er dan ook de nodige wisselingen van betrekking plaats. Men bakte die dag dan pannenkoeken omdat het gemakkelijk is, toch feestelijk en men kon het ook meegeven, als men onderweg ging naar een nieuwe betrekking.

Doe overigens, in Frankrijk gaat het bakken van de pannenkoeken op Maria Lichtmis gepaard met de nodige rituelen. Terwijl je een pannenkoek bakt, houd je de koekenpan in de ene hand en een geldstuk in de andere (oorspronkelijk een Louis d’or, maar wie heeft nou nog deze goudstukken in huis) en probeer dan met één hand de pannenkoek om te draaien, zonder dat hij uit de pan valt. Lukt dat, dan zou je een financieel voorspoedig jaar tegemoet gaan. Ander gebruik: de eerst pannenkoek gooi je boven op een keukenkastje. Als hij na een jaar (!) nog niet is beschimmeld, dan biedt dat ook voorspoed.